با بررسی تاریخ آندلس، می توان به نقاط ضعف و قدرت دوستان و دشمنان خویش پی برد. بدین منظور در این بخش به بررسی مختصری از تاریخ فتح آندلس بوسیله ی مسلمانان پرداخته ایم:

در سال 92 هجری، مسلمانان تحت فرماندهی «طارق بن زیاد» حرکت برای فتح اندلس را آغاز کردند. این جریان از 92 تا 96 طول کشید.

سپاه اسلام، پس از فتح اندلس، آزادی مسیحیان و یهودیان اهل این سرزمین را تضمین کردند و با گرفتن جزیه و خراج اسلامی، آن ها را در پناه خود در آوردند.

مسلمانان فاتح، فقط املاک «خانواده رودریک» و افراد وابسته به آن و یا کسانی که در جنگ با مسلمانان کشته شده بودند و هم چنین املاک کلیساها را غنیمت جنگی قلمداد کردند که خمس آن به عنوان سهم دولت اسلامی خارج شد و بقیه در دست صاحبان آن ها باقی ماند به شرط آن که مالیات آن را بپردازند.

در زیرسایه همین درخت بود که بنیان گذاران تمدن نوین اروپایی، چون دکارت (دکارت، پیاده از پاریس تا طلیطله را پیمود، تا در مدارس عربی طلیطله با زبان عربی آشنا شود.) توانستند از تاریکی جهالت قرون وسطا رهایی یابند.

بازپس‌گیری آندلس

در این بین کسانی (مسیحیان) که هنوز مسلمین را دشمنان خود می پنداشتند برای بازپس گیری آندلس راه هایی را در پیش گرفتند. راهبرد آن ها شامل سه مرحله بود:

مرحله اول: تبلیغ و ترویج افکار و اندیشه های مسیحیت با هدف ایجاد تزلزل در عقاید جوانان مسلمان و سست نمودن آنان در پایبندی به احکام دینی.

مرحله دوم: نفوذ در امر حیاتی و مهم تعلیم و تربیت جوانان مسلمان از طریق گرفتن امتیاز باز کردن مدارس مجانی با هدف تعلیم مطالب انحرافی و القای شبهات در جوانان مسلمان.

مرحله سوم: توسعه روابط تجاری با مسلمین با هدف ترویج فساد و بی بند و باری در زمام داران و به ویژه جوانان مسلمان اندلس.

نتیجه مراحل سه گانه مذکور که جملگی یک راهبرد اساسی برای فروپاشی اندلس اسلامی و خارج کردن این سرزمین از دست مسلمانان بود، تخدیر افکار و اندیشه های مسلمانان بود. وضعیت فرهنگی – اجتماعی ایجاد شده در اندلس اسلامی، این گونه در کتاب «غروب آفتاب در اندلس» تشریح شده است:

1. می خوارگی که در گذشته در میان مردم عیاش اندلس به طور خفا انجام می شد، یک عمل عمومی و علنی گردید.

2. جوانان می گسار و بی بند و بار، روش پدران خود را حقیر شمرده و آنان را نادان و احمق و دور از تمدن خواندند.

3. لباس ساده خود را که نشانه صبر بود از تن در آورده و جامه تن پروری را به تن کردند.

4. جوامع مذهبی در انحصار پیر مردان و پیر زنان در آمد و جوانان را با مسجد و نماز سرو کاری نبود.

5. دختران زیبای اروپایی که در همه جا مامور دلربایی از جوانان مسلمان بودند با دقت هر چه تمام تر ماموریت خود را انجام دادند و در نتیجه جوانان مسلمان تا نیمه های شب در گوشه مهمانخانه ها به سر بردند.

عوامل سقوط

دراینجا به طور مختصر عوامل سقوط اندلس را بررسی میکنیم.
 
1. دلدادگی فرمانروایان اسلامی به فرهنگ ترسایان(ازدواج با زنان مسیحی)

2. ساده لوحی فرمانروایان اسلامی و ندانستن فنون پیچیده جنگ نرم و دشمن شناسی

3.  اشاعه اصالت لذت و تن آسایی بین مسلمین

4.  اشاعه فحشا و بی بند و باری و غنا

5.  بوجود آمدن اختلاف بین مسلمانان عرب و بربر

6. انگیزه مسلمانان برای فتح اندلس الهی نبود

7.  بوی غرور و ریاست‌طلبی در سخنان فاتح اندلس

8.  رفتارعباسیان با خلفای اموی پیش ازخود

9.  دریایی مسلمین و پیدایش قدرت دریایی اروپایی  پرتغالی

10. رکود تجارت و فروپاشی و سقوط اقتصادی جهان اسلام و دولت ممالیک

11.  جنگ استشراقی

12. انحطاط علمی مسلمانان

نتیجه

با توجه به چگونگی نفوذ مسیحیان در بین مسلمین، و در نتیجه ناکامی سپاه اسلام در حفظ اسپانیا، می توان از تکرار چنین وقایعی پیش گیری کرد.

شیوع بی حیایی که در نتیجه منجر به مسائلی چون بی عفتی، گناه آشکار، و ... می شود، یکی از مواردیست که به مرور باعث از هم گسستگی ملتهای مسلمان و در نتیجه انحطاط دولتهای آنها می گردد و تنها راه مبارزه با آن داشتن هوشیاری و بصیرت است که از راه های کسب آن نیز مطالعه در تاریخ، و تدبر و تعقل در آن است.

 

منیع: مصاف